Waterzuivering voor wandelaars
Walter filteren in een rivier in Canada
Wandelaars moeten veel drinken. En dan hebben we het niet over een Trappist na het wandelen, maar over het water dat je onderweg drinkt.
Maak je een dagtocht, dan neem je best één tot twee liter water mee. Dat is een hoeveelheid die je gemakkelijk in je rugzak kunt meenemen. Heb je op een zomerse dag toch meer dorst, dan kan je meestal wel op een terrasje of in berghut bijtanken.
Drinkwater is een ander verhaal als je een meerdaagse trekking ver van de bewoonde wereld maakt. Dan heb je niet alleen water om te drinken nodig, maar ook nog water om te koken. Reken voor een trekking op ongeveer 5 liter water per dag. Dat is een hoeveelheid die je onmogelijk kunt meenemen: je zal onderweg moeten bijtanken in een bron of een rivier.
Ver van menselijke bewoning is het water vaak drinkbaar, maar dat is niet altijd zo. Het water kan zelfs hoog in de bergen vervuild zijn door dierlijke uitwerpselen. Lees in dit artikel hoe je water kunt zuiveren op een efficiënte manier met hulpmiddelen die toch niet te zwaar zijn in je rugzak.
Welke soorten watervervuiling zijn er?
Water kan in de natuur vervuild zijn door bacteriën, protozoa en virussen. In bewoonde gebieden komt daar nog landbouw en industriële vervuiling bij: pesticiden, chemicaliën en zware metalen. We hebben het verder in dit artikel alleen over ‘natuurlijke’ vervuiling. In bewoonde gebieden kan je immers best geen water uit rivieren zuiveren, maar gewoon kraantjeswater drinken.
Watervervuiling in de natuur en in industriële omgevingen.
Een waterfilter met membraan
Hikers gebruiken vandaag bijna allemaal een waterfilter met een membraan. Een hollow-fiber membraan heeft poriën van 0,1 micron, voldoende klein om bacteriën en protozoa tegen te houden. Ook fijne stofdeeltjes worden door zo’n filter tegengehouden.
Bij een membraanfilter is doorgaans een kunststoffen zak meegeleverd, waarmee je in de rivier water kunt scheppen. Daarna schroef je de filter op die zak. Door hard te drukken kan je het water doorheen de filter persen zodat het gefilterd in je drinkfles loopt.
Membraanfilter met waterzak.
Waterzuiveringstabletten of -druppels
Een waterfilter zal wel bacteriën en protozoa uitfilteren, maar geen virussen, omdat die zo klein zijn dat ze toch doorheen de filter kunnen. Je kunt ze toch doden door waterzuiveringstabletten- of druppels toe te voegen. Het volstaat om een minuscuul tabletje of een paar druppels per liter toe te voegen aan het water dat doorheen je filter ging, en een halfuurtje te wachten. Het nadeel van deze tabletten en druppels is dat het water een lichte chloorsmaak krijgt. Gelukkig verdwijnt die als je het gefilterde water gebruikt om instantsoep, koffie of een gedehydrateerde maaltijd klaar te maken.
In outdoorwinkels vind je makkelijk vloeibare waterzuiveringsdruppels, tabletten zal je waarschijnlijk online moeten bestellen.
Waterzuiveringsdruppels
Deze combinatie zuivert goed en weegt niet veel :
- Een waterfilter met membraan
- Waterzuiveringsdruppels
- Voor troebel water neem je ook nog een herbruikbare koffiefilter mee.
Wanneer heb je een voorfilter nodig?
Water in bergrivieren zal vaak troebel zijn door fijn stof. Dat is het resultaat van erosie door gletsjers en verwilderde rivieren. Als je in zo’n rivier water neemt en dat meteen doorheen je filter stuurt, dan zal je filter snel verstopt geraken.
Daarom kan je het water best in een pan scheppen en een tijdje laten staan, tot het stof bezinkt. Daarna neem je voorzichtig water boven in de pan, zonder het bezinksel te verstoren. Je kan ook een herbruikbare stoffen koffiefilter meenemen. Zo’n filter weegt niks en je kan hem na gebruik schoonspoelen.
Herbruikbare koffiefilter
Vergelijking van diverse methodes om water te zuiveren.
Wij kiezen voor een membraanfilter + waterzuiveringstabletten of druppels.
UV-licht
Een toestel dat UV-licht produceert is vandaag heel populair en verkoopt goed in outdoorwinkels. Dit systeem heeft als grote voordeel dat het gezuiverde water geen chloorsmaak heeft. Maar je moet er rekening mee houden dat fijn stof en protozoa niet verwijderd worden. En omdat veel wandelaars ongeduldig zijn en het water niet lang genoeg behandelen, worden vaak ook bacteriën en virussen niet gedood. Bovendien laat de batterij het vrij snel afweten.
We hebben het op terrein al vaak gezien dat wandelaars ziek werden na het zuiveren van water met alleen maar zo’n filter. Mogelijk gebruikten ze de filter op een verkeerde manier.
Een UV-filter werkt op batterijen.
Actieve kool
Een filter met actieve kool (die meestal ook nog gecombineerd is met een membraan) is heel efficiënt. Het is eigenlijk de beste oplossing om water te zuiveren: zuivert zo goed als alles én je kan heel snel grote hoeveelheden water zuiveren.
Maar zo’n filter heeft als nadeel dat hij behoorlijk zwaar is. Daarom wordt hij vandaag eerder gebruikt door fietsers en 4×4 reizigers dan door wandelaars. Tenzij je met een groep gaat wandelen, dan kan je het gewicht beter verdelen.
Vergeet niet om tijdig het actieve gedeelte van de filter te vervangen.
Drinksysteem
Een waterfilter combineer je meestal met een drinkfles of drinksysteem, zodat je het gezuiverde water ook kunt meenemen.
Avondeten op de Kungsleden in Zweden
